thượng đồng

Một người đang thượng đồng trong một nghi lễ.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Hành động nhập đồng, lên đồng: "thượng đồng" chỉ việc một người (thường là ông đồng, bà cốt) tự đặt mình vào trạng thái xuất thần, được cho là có thần linh nhập vào để giao tiếp, phán truyền hoặc chữa bệnh. Đây là một nghi thức trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, đặc biệt trong thờ Mẫu.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Trong buổi lễ, bà đồng đã thượng đồng để nhận lời phán của Thánh Mẫu. (Bà đồng nhập vào trạng thái xuất thần để tiếp nhận thông điệp từ thần linh.)
  • Nghi thức thượng đồng thường diễn ra trong không gian linh thiêng, với nhạc lễ và hương khói. (Hành động lên đồng được thực hiện trong môi trường trang nghiêm, có âm nhạc và khói hương.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "thượng đồng hầu bóng": hành động lên đồng kết hợp với mặc trang phục và múa theo vai các vị thánh trong tín ngưỡng thờ Mẫu.

  • Các thanh đồng thường thượng đồng hầu bóng trong các dịp lễ hội lớn. (Các ông đồng, bà cốt thực hiện nghi thức lên đồng và múa hầu theo từng giá đồng.)

• "căn đồng thượng đồng": chỉ số mệnh hoặc khả năng bẩm sinh của một người được cho là có duyên với việc lên đồng.

  • Người có căn đồng thượng đồng thường được thầy dạy bảo để thực hiện nghi lễ đúng cách. (Những người có duyên với việc lên đồng thường được hướng dẫn bởi các thầy để hành lễ.)

Biến thể và từ gần giống

• Lên đồng (động từ): hành động tương tự "thượng đồng", thường dùng phổ biến hơn trong đời sống hàng ngày.

  • Bà ấy lên đồng vào mỗi dịp rằm. (Bà ấy thực hiện nghi thức nhập đồng vào ngày rằm hàng tháng.)

• Nhập đồng (động từ): trạng thái thần linh nhập vào người đồng cốt.

  • Khi nhập đồng, người ấy thay đổi giọng nói và cử chỉ. (Khi thần linh nhập vào, người đồng cốt có giọng nói và hành động khác thường.)

• Xuất đồng (động từ): kết thúc trạng thái lên đồng, thần linh rời đi.

  • Sau khi xuất đồng, bà đồng mệt mỏi và cần nghỉ ngơi. (Sau khi thần linh rời khỏi, bà đồng cảm thấy kiệt sức.)

Từ đồng nghĩa

• Lên đồng: hành động nhập vào trạng thái xuất thần trong tín ngưỡng.
• Nhập đồng: trạng thái thần linh nhập vào người đồng cốt.

Thành ngữ liên quan

• Thượng đồng giáng bút: hành động lên đồng để thần linh viết chữ hoặc phán truyền bằng văn bản.
  • Các đền thờ thường có nghi thức thượng đồng giáng bút để ban lộc cho tín chủ. (Các đền thờ thực hiện nghi thức lên đồng cho thần linh viết chữ để ban phước cho người đến cầu.)